Symbolika ręcznika ma ogromne znaczenie w ukraińskiej kulturze. Nie sposób wyobrazić sobie codziennego życia i najważniejszych ceremonii religijnych i świeckich bez jego obecności. Wystawę poświęconą tej swoistej relikwii Ukrainy oglądać można w węgorzewskim Muzeum Kultury Ludowej do końca maja.
Zaprezentowano na niej ręczniki wykonane współcześnie i przywiezione przez wysiedleńców, którzy pielęgnują tradycje. Ręcznik jest nieodłącznym elementem najważniejszych ceremonii życia rodzinnego. Stanowi pamiątkę przekazywaną z pokolenia na pokolenie. Używa się go w czasie zaślubin, przewiązując ręce młodej parze, wyścieła się drogę do domu nowożeńcom, a także śle się pod nogami młodej pary jako symbol nierozerwalności związku.
Dekoruje siÄ™ nim ikony, okna, drzwi, Å›ciany. Na rÄ™czniku niesiono trumnÄ™, opuszczano jÄ… na nim i wrzucano do grobu. Na wschodzie Ukrainy zachowaÅ‚ siÄ™ obyczaj przewiÄ…zywania nim krzyża. W życiu codziennym rÄ™cznik miaÅ‚ naturalnie znaczenie praktyczne. Inne byÅ‚y rÄ™czniki ,kiÅ‚kowi”, czyli wiszÄ…ce na koÅ‚ku a inne ,nastilni”, czyli kÅ‚adzione na stole, do przykrycia pieczywa oraz ochrony przed kurzem i czerstwieniem.
Z powodu wielobarności i różnorodności haftu mówi się o ukraińskim ręczniku, że to pieśń. Najstarszy zachowany ręcznik pochodzi z okresu Włodymyra Wielkiego (X-XI wiek), chrzciciela Ukrainy. Znaleziono go podczas prac archeologicznych w Kijowie.
Autor artykułu:
Andrzej BanaÅ›