Co piąte dziecko w województwie warmińsko-mazurskim jest niepełnosprawne, ale do dyspozycji ma tylko 7 przedszkoli z klasami integracyjnymi, 10 szkół podstawowych, 3 gimnazja i 4 licea. Dzieci z upośledzeniem umysłowym uczą się w specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych.
Pierwsze klasy intergacyjne w Szkole Podstawowej nr 25 w Olsztynie powstały sześć lat temu, uczyło się w nich 24 dzieci niepełnosprawnych. Aktualnie w szkole jest 898 dzieci, z czego 95 uczniów niepełnosprawnych ruchowo. Szkoła Podstawowa należy do Zespołu Szkół nr 3, gdzie znajduje się jeszcze Gimnazjum nr 9 i Liceum Ogólnokształcące nr 9.
Na lekcji religii spotykam uczniów klasy VI a. Jest w niej dwóch niepełnosprawnych uczniów. Krystian ma wrodzoną wadę serca i nie może chodzić na w-f, zaś Michał od 5 lat niedosłyszy i nosi aparat słuchowy. – Jesteśmy dobrą klasą - mówi jeden z uczniów. – Rok temu zajęliśmy trzecie miejsce w szkole pod względem nauki i mieliśmy najwięcej wzorowych uczniów, bo aż jedenastu!
Krystian i Michał potwierdzają, że jest im tu fajnie. Na wszystkich lekcjach siedzą zawsze w pierwszej ławce. Do szkoły dojeżdzają autobusami komunikacji miejskiej.
W czasie przerwy poznaję Ewę z VI g, od urodzenia nie chodzi i dlatego porusza się na wózku. Do SP 25 uczęszcza od klasy I. Jej dzień rozpoczyna się o godzinie szóstej. O siódmej pod jej blok podjeżdza busik, którym dziewczynka dojeżdza do szkoły. Marzy, że kiedyś zostanie informatykiem. W domu ma komputer, na którym lubi grać i pisać wiersze. - Piszę je tak, aby nikt ich nie widział, bo trochę się wstydzę – wyznaje Ewa.
Ma dwie najlepsze koleżanki Kasie i Kamile, które uczą się w Ve. Obie dziewczynki mają problemy ze wzrokiem. Obie planują, że w przyszłości zostaną weterynarzami, bo bardzo kochają zwierzęta. Kiedy zakończyła się przerwa, koleżanki z klasy Ewy zabrały ją na matematykę. Na pytanie, kto pomoże Ewie, można było zobaczyć las rąk. Wszyscy krzyknęli, że Ewa to fajna koleżanka.
- Kilka miesięcy trwały przygotowania do przyjęcia pierwszych uczniów na wózkach – wspomina Anna Kluczyńska, wicedyrektor Zespołu Szkół nr 3. – Trzeba było przeprowadzić kilka ważnych zmian nie tylko w klasach, bo: wybudować szyb windy, przygotować pomieszczenia szatni, łazienek. Musieliśmy także przygotować nauczycieli, dzieci oraz rodziców. Trzeba było burzyć stereotypy o niepełnosprawnych.
Warunkiem nauki w klasie integracyjnej jest sprawność intelektualna, dzieci z upośledzeniem umysłowym uczą się w ośrodkach szkolno-wychowawczych. W klasach integracyjnych SP 25 uczy się 3 dzieci niewidomych, 8 niedowidzących. Są także dzieci z mózgowym porażeniem, część z nich musi korzystać z wózka inwalidzkiego. Klasa integracyjna liczy 15 uczniów, z tego od 3 do 5 osób to niepełnosprawni.
- Integracja jest procesem ewolucyjnym, do którego trzeba wszystkich przygotować – mówi Barbara Kułakowska-Szczepaniak, psycholog. – Cieszę się, gdy rodzice dzieci zdrowych sami zgłasza dzieci, aby uczyły się w klasie integracyjnej. Chociaż bywają i tacy rodzice, którzy nie chcą aby ich dziecko uczyło się z niepełnosprawnymi.
- W naszym województwie nie ma szkół integracyjnych, a jedynie klasy i oddziały integracyjne – mówi Eugeniusz Kulawiak, straszy wizytator do spraw kształcenia integracyjnego z Kuratorium. – Według naszych danych do maja 2000 roku w województwie warmińsko-mazurskim było 7 przedszkoli, 10 szkół podstawowych, 3 gimnazjów i 4 licea ogólnokształcące.
Przodującym miastem pod względem tworzenia klas integracyjnych jest Elbląg, gdzie są aż 3 przedszkola z klasami integracyjnymi i 2 szkoły podstawowe. – Pierwsze klasy integracyjne powstały w1994 roku – mówi Anna Korzeniowska, naczelnik wydziału edukacji urzędu miasta Elbląga.
- W mieście mamy 626 dzieci z upośledzeniem w stopniu lekkim, 127 z upośledzeniem umysłowym znacznym, 4 dzieci niepełnosprawnych ruchowo, 79 dzieci z różnymi chorobami oraz 71 dzieci objętych nauczaniem indywidualnym. Chcemy, aby powstały nowe grupy integracyjne w przedszkolach nr 18 i 31. Nowością byłyby klasy integracyjne w gimnazjach nr 1 i 2 oraz w IV Liceum Ogólnokształcącym. Decyzje o tym podejmie Rada Miejska.
Aktualnie subwencja na rok szkolny na jednego ucznia wynosi 1930 zł, na dziecko niepełnosprawne 5790 zł.
Autor artykułu: Andrzej Maciejewski